Maskeren… zo vermoeiend.

Maskeren… zo vermoeiend.
^{28 april 2026}

Maskeren komt veel voor bij mensen met autisme, ADHD of hoogsensitiviteit. Maar ook bij mensen die hebben geleerd dat afwijkend gedrag niet welkom is. Heel begrijpelijk dus. We willen er allemaal graag bij horen, geaccepteerd worden en negatieve reacties voorkomen.

Toch kost maskeren vaak ontzettend veel energie.

Wat is maskeren eigenlijk?

Maskeren is een aangeleerd beschermingsmechanisme. Je onderdrukt je natuurlijke gedrag, gevoelens of behoeften om je aan te passen aan wat je denkt dat anderen van je verwachten.

Je laat dus gedrag zien waarvan je denkt: zo hoor ik te zijn.

Dat kan op korte termijn helpend zijn. Het voelt fijn om erbij te horen of geen vervelende reacties te krijgen. Maar op de langere termijn kan maskeren erg zwaar wegen.

Waarom is maskeren zo belastend?

Steeds alert zijn op hoe je overkomt, wat je zegt, hoe je zit, kijkt of reageert… dat vraagt enorm veel energie.

Maskeren kan leiden tot:

• (over)vermoeidheid
• overprikkeling
• stress
• spanning
• somberheid
• jezelf kwijtraken

Sommige mensen maskeren al zo lang, dat ze niet meer goed weten wie ze zelf eigenlijk zijn. En dat is verdrietig. Want iedereen is waardevol op zijn eigen unieke manier.

Waar komt maskeren het meest voor?

Maskeren komt veel voor op de werkvloer. Daar ervaren mensen vaak dat ze aan bepaalde verwachtingen moeten voldoen. Bijvoorbeeld sociaal moeten zijn, snel schakelen, veel prikkels verdragen of steeds beschikbaar zijn. Daardoor zetten veel mensen zichzelf opzij om te voldoen aan wat er gevraagd lijkt te worden.

Ook in sociale situaties hebben mensen snel de neiging te maskeren. Bijvoorbeeld op verjaardagen, bijeenkomsten of in groepen waarin ze zich onzeker voelen.

Dat is jammer, want het kost vaak juist op de plekken waar je veel tijd doorbrengt de meeste energie.

In overleg is er vaak meer mogelijk dan je denkt. Samen kijken naar wat jij nodig hebt, kan al veel verschil maken. Denk aan duidelijke afspraken, rustmomenten, minder prikkels of ruimte om eerlijk aan te geven wat haalbaar is.

Een veilige omgeving helpt om minder te hoeven maskeren, zodat je ook nog energie overhoudt voor thuis en voor de dingen die belangrijk voor je zijn.

Iedereen maskeert wel eens.

Eigenlijk doet iedereen het soms. We passen ons allemaal wel eens aan een situatie aan. En soms kan dat ook handig zijn.

Maar het wordt een probleem wanneer je jezelf voortdurend wegcijfert en er geen ruimte meer is om gewoon jezelf te mogen zijn.

Minder maskeren begint bij veiligheid.

Wat vaak helpt, is oefenen in een veilige en vertrouwde omgeving. Een plek waar je niet hoeft te presteren. Waar je niet perfect hoeft te zijn. Waar je eerlijk mag aangeven wat je nodig hebt.

Juist daar ontstaat ruimte om stap voor stap dichter bij jezelf te komen.

Een klein voorbeeld van mijzelf.

Afgelopen vrijdag had ik een inspiratiedag met collega’s van Autismecoach. Een hele leuke en inspirerende dag, maar ook lang en intensief. Met mijn beperkte energie (door long covid) was dat best pittig.

Na een fijne ochtend vol gesprekken en verbinding gingen we ’s middags naar het bos voor een workshop stembevrijding. Heel mooi om mee te maken, maar de wandeling en actieve workshop waren voor mij net iets te veel.

Terug in de zaal voelde ik vermoeidheid en pijn in mijn benen.

Normaal gesproken zou ik dit waarschijnlijk gemaskeerd hebben. Ik zou netjes rechtop zijn gaan zitten en doen alsof er niets aan de hand was.

Maar deze groep voelde veilig.

Daardoor gaf ik vanzelf aan waar ik last van had. Meteen kwam er iemand met een stoel om mijn benen op te leggen en kreeg ik een korte massage van mijn schouders.

Doordat ik mezelf mocht zijn en ruimte kreeg om te herstellen, liep mijn vermoeidheid niet verder op. Sterker nog: het zakte iets.

Daardoor kon ik op een prettige manier tot het einde van de dag meedoen.

Wat het je kan opleveren.

Dit was een klein en praktisch voorbeeld. Vaak zit de belasting juist meer in mentale stress en overprikkeling.

Maar het laat wel zien hoeveel het kan schelen wanneer je minder energie hoeft te steken in maskeren en je veilig genoeg voelt om jezelf te mogen zijn.

Vind jij dit lastig?

Vind jij het moeilijk om meer jezelf te zijn? Merk je dat veel energie opgaat aan aanpassen, volhouden of overeind blijven?

Je hoeft dat niet alleen uit te zoeken.

Ik help je graag op weg, zodat er meer rust en energie overblijft voor de dingen die voor jou belangrijk zijn.

Ook werkgevers, die wel willen helpen maar niet goed weten hoe, help ik graag op weg.

Neem gerust contact op om te kijken wat ik voor jou kan betekenen.