Energielekken bij autisme op de werkvloer.

Energielekken bij autisme op de werkvloer.
^{2 augustus 2026}

In mijn vorige blog schreef ik over de overgang van de ontspannen vakantiemodus naar de werkmodus. Veel mensen met autisme herkennen dat gevoel: je vindt je werk leuk, hebt fijne collega’s en toch ben je na één of een aantal werkdagen alweer volledig uitgeput. Maar waar gaat al die energie dan eigenlijk naartoe?

Vaak zijn het niet de werkzaamheden zelf die de meeste energie kosten. Juist alles wat eromheen gebeurt, zorgt ervoor dat je batterij langzaam leegloopt. Veel van deze energielekken zijn voor anderen nauwelijks zichtbaar. Toch kunnen ze gedurende een werkdag behoorlijk oplopen.

Hieronder benoem ik een aantal van deze mogelijke energielekken. Welke herken jij?

Communicatie en verschillende interpretaties.

Communicatie lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het lang niet altijd. Mensen gebruiken woorden verschillend, spreken verwachtingen niet altijd uit of gaan ervan uit dat iets “logisch” is.

Voor iemand met autisme kost het vaak extra energie om gesprekken goed te interpreteren. Wat wordt er precies bedoeld? Is dit een verzoek of een opdracht? Bedoelt iemand letterlijk wat hij zegt of zit er iets tussen de regels door? Wordt er iets van mij verwacht?

Daarnaast kunnen misverstanden ontstaan doordat iemand juist heel duidelijk en eerlijk communiceert. Dat kan door anderen weer anders worden opgevat. Het voortdurend controleren of je elkaar goed begrijpt vraagt veel mentale energie.

Zintuiglijke prikkels.

Een kantoortuin, rinkelende telefoons, collega’s die overleggen, het gezoem van een ventilatiesysteem, ratelende printers, fel licht of sterke parfums. Waar de één deze prikkels nauwelijks opmerkt, geven ze een ander veel prikkels die ze voortdurend moeten verwerken.

Het brein blijft alle informatie registreren, ook wanneer je probeert je te concentreren op je werk. Daardoor kost een werkdag ongemerkt veel meer energie dan alleen de inhoud van het werk.

Onduidelijkheid en onvoorspelbaarheid.

Veel mensen met autisme functioneren het best wanneer verwachtingen duidelijk zijn. Wanneer niet helder is wat de prioriteiten zijn, wanneer taken steeds veranderen of wanneer afspraken vaag blijven, gaat het brein automatisch op zoek naar houvast.

Dat betekent voortdurend analyseren, nadenken en controleren. Energie die niet meer beschikbaar is voor het werk zelf of leuke dingen na het werk.

Onverwachte veranderingen.

Een afspraak die ineens wordt verplaatst. Een spoedklus die tussendoor komt. Een collega die vraagt of je “even” iets wilt oppakken.

Voor veel mensen zijn dit kleine aanpassingen. Voor iemand met autisme betekent het vaak dat het hoofd opnieuw moet schakelen. Dat kost tijd én energie. Hoe vaker dit op een dag gebeurt, hoe groter de kans dat je batterij leeg raakt.

Vergaderingen en meetings.

Vergaderingen vragen vaak veel meer dan alleen luisteren. Je moet informatie verwerken, gezichtsuitdrukkingen lezen, inschatten wanneer je iets kunt zeggen, meerdere gesprekken tegelijk volgen en ondertussen je eigen gedachten vasthouden.

Na een uur vergaderen voelen sommige mensen zich daarom vermoeider dan na twee uur geconcentreerd zelfstandig werken.

Kleine energielekken worden samen een groot lek.

Eén prikkel of één onverwachte verandering hoeft geen probleem te zijn. Maar wanneer communicatie, prikkels, onduidelijkheid, veranderingen en vergaderingen elkaar de hele dag afwisselen, stapelt de belasting zich op.

Daardoor kan iemand aan het einde van de werkdag volledig uitgeput thuiskomen, terwijl collega’s zich afvragen waarom het werk de ander zoveel energie kost.

Door deze energielekken zichtbaar te maken, kan er meer begrip ontstaan. En juist dát is de eerste stap naar een werkplek waar neurodivergente medewerkers niet alleen kunnen functioneren, maar ook kunnen floreren.

In mijn volgende blog deel ik enkele praktische tips om deze energielekken te verminderen. Want vaak zijn kleine aanpassingen al voldoende om een groot verschil te maken.

Wil je ondertussen al meer informatie of hulp? Neem dan gerust contact op.